SURİYE TÜRKMEN ATA SÖZLERİ

15 September 2015
797 kez görüntülendi

Suriye Türkmenleri Atasözleri

Türkmen halkının hayatını ve milli unsurlarını yansıtan atasözleri, samimi ve orijinal bir üslupla
dile getirilmiştir. Yapı ve kuruluş özellikleri bakımından Türkiye Türkçesindeki atasözlerinden farklı
değildir. Anlam yönünden bütün insanlara hitap edecek bir tarzdadır. Türkmen atasözleri fikir
bakımından değerlendirildiğinde; çalışmanın faydaları, tembellik ve çalışmamanın zararları, mertlik ve
yiğitliğin saygınlıği, atın insan hayatındaki yeri ve önemi, vatan sevgisi, dostluğun önemi, yaramaz,
rüşvetçi, kıskanç insanların yerilmesi, akıl ve edebin faydaları, tatlı dilli olmanın kazandırdıkları,
lüzumsuz ve kötü konuşmanın sebep olduğu zararlar, kadının, eş kardeş, anne olarak toplumdaki yeri,
komşuluk hakları, misafırperverlik vb konuların işlendiği, dolayısıyla, Türk atasözlerinde de görülen
ortak temaların fazlalığı dikkati çekmektedir

Suriye Türkmen Atasözleri geniş Türkmen halkı yığınlarının yüzyıllar boyunca geçirdikleri deney ve bunlara dayanan düşüncelerden doğan ve benimsenen, kimin tarafından söylendikleri belli olmaksızın ağızdan ağıza dolaşan, yol gösterici nitelik kazanmış, az sözcük ile çok mana veren kültür ögeleridir. Deyimler de, çekici bir anlatım özelliği taşıyan ve çoğunun gerçek manasından ayrı bir manası bulunan kalıplaşmış söz topluluklarıdır.

Adam alası içinde, hayvan alası dışında
Adamın yere bakanındangork, suvuü sus akanından
Ak gün agardar, gara gün garardar.
Akmak mıhman öy eyesine hödür eder
Akıl yaşta bolmaz, başta bolar
Abanın kadri, yağmurda bilinir
Acele giden ecele gider
Acele işe, şeytan karışır
Acele yürüyen yolda kalır
Acemi katır kapı önünde yük indirir
Acemi marangozun talaşı tahtasından çok olur
Acı acıyı bastırır, su sancıyı

Acıkan doymam, susayan kanmam sanır
Acıkan yanağından, susayan dudağından belli olur
Acındırırsan arsız, acıktırırsan hırsız olur
Aç ayı oynamaz
Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız edersin
Aç gözünü, açarlar gözünü
Aç koynunda azık durmaz
Aç köpek fırın delermiş
Aç köpek fırın yıkar
Aç kurt insana saldırır
Aç tavuk düyşünde darı görer
Aça dokuz yorgan örtmüşler, yine uyuyamamış
Açık yaraya kurt düşmez
Açın imanı olmaz
Açın karnı doyar gözü doymaz
Açlık ile tokluğun arası bir dilim ekmek
Adam adamdır olmasa da pulu, eşek eşektir olmasa da çulu
Adam eşeğinden, kadın döşeğinden belli olur
Adam olana bir söz yeter
Adamak kolay, ödemek güçtür
Adamakla mal tükenmez
Akil para ili satilmaz
Atas dustugi yeri yakar
Aslam Yatagindan belli olmur
Analı oğlak yarda gezer anasız oğlak yerde gezer
Anasına bak danasına bak
Altinin kepege ihtiyaci var

Bal dutan barmagını yalar
Balık baştan kokar
Bir ata dokuz ogh eklar, dokuz ogul bir atanı eklamez
Bir başa bir göz yeter
Bakarsen Bag olur, bakmazsen dag olur
Bir agac’tan miliyon kibrit yapan bir kibrit’tten miliyon agac yakan
Bindirdin kendini atmiza uzatti elni hurcmiza

Çagrılan yire irinme çagrılmadıkyere görünme
Çakılsız gelen düşeksiz oturar
Çıkmadık canda umut var

Dag dag bilen kavuşmaz , adam adam bilen kavuşur
Daş düştüğü yerde ağırdı
Dost başına bakar duşman ayagına
Dost ile ye iç ama alış veriş etme
Davetsiz gelen düşeksiz oturar
Dertlanmiyne derman yok aglamiyan cocuga sut yok
Dertliyim deman yok cefciyim harman yok
Dağ başı dumansız olmaz, er başı hayalsiz olmaz
Dagına göra dumanı, yerine göre yılani
Daınlaya damlaya gölolur, hiç damlamasa çôl olur
Dil kemiksiz neyi demez
Dost evinde tırnak kesme, düşman evinde saç

Goça buynuz yük olmaz
Gulu seven dikanini katlanir
Gomşı iti gomşia üyramez
Gülme goüşına geler başına
Gülü seven tikenine katlanır
Gachana nazi derler, Kachane tazi derler
Guneş girmeyen eve doctor girer
Gelinim gelininkime olsa ustume yuz bin borc olsa
Gar suyu kaııdırmaz. üveyana derman olmaz.
Gara keçe ak olmaz, eski düşman dost olmaz
Guş kanadından kira istemez, yaban eşeği toynağından

Hayvan koklaşa koklaşa, insan söyleşe söyleşe
Her orman bir yagmur fabrikasider
Her cikisin bir inisi vardir
Her sakkalın bir darağı olur
Her işin kendi vakti (müddeti) var
Hamama giren terlemeden çıkmaz

İşten artar dişten artmaz
İtten çuvala girilmez
Inanma dostuna saman doldurur postuna
İt itini guyrugna basmaz
İyi söz yılanı deliğinden çıkarır, kötü söz kılıcı kından çıkarır.

Kusursuz güzel olmaz
Kurkun cücüklerini güzün sayallar
Karğa yavrısına pambığım der
Kazan yuvarlanır kapağını bulur bulamassa satın alır
Kızın kefine kalırsa ye davılçı ye zurnacı
Kaynatma katranı olmaz şeker
Kış günlernin bir günü olur avlıyan avlar avlamıyanda mavılar
Kara it beyaz it hepsi it

Mıhman mıhmanı gısganar, öy sahibi ikisinide
Mollamn dediğini yap (söylediğini dinle) yaptığını yapma

Öküz öldi ortakhk ayrıldı
Özi yıkılan aglamaz
Oturan kız yerli olur
Önden gidenin burnu Ganar
Serçeden gorkan darı ekmez
Saglan kafa saglam vucutte bulunur
Sagliktan buyuk zenginlik yoktur
Sakla samani gelir zamani
Suyu getiren de bir testiyi kıran da

Tavşan yattigince kacar
Tavşan dagdan dargin dagine haberi yok
Tiken battığı yerden çıkar
Tikensiz gülolmaz, zehirsiz bal

Yatan öküze yem yok
Yatan ölmez yeten öler
Yatan yılanın guyrugına basma
Yalnızlık Allah’a mahsustur
Yolcu yolunda gerek
Yaz yatan gışin aglar
Yüzü nuriunun yüreği açık.
Yiğit savaşta belli, korkak evde
Yerin yırtığı yok, dilin kemiği yok

Çoğu kendi kendini güttürü azı kannar yutturu

Zengin acıkınca yer, fakir bulunca yer

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz